ایران کارگر > اخبار > اخبار کودکان کار > برای کودکان کار و حقوق به یغما رفته آنان در ایران

برای کودکان کار و حقوق به یغما رفته آنان در ایران

koodak kar

ایران – کودکان کار

 

برای کودکان کار و حقوق به یغما رفته آنان در ایران

 کودکان کار علاوه بر محرومیت از حقوق اولیه ی انسانی، حق آموزش، سلامت جسمی، روانی و… همواره در معرض انواع آسیب‌ها و خشونت‌های جسمی، روحی و جنسی قرار دارند. هر شهروندی در هر جای جهان که دارای عواطف بشری و برخورداری از مناسبات انسانی باشد؛ نمی تواند منکر این شود که کودکان حق بازی و شادی کردن؛ درس خواندن؛ به تفریح رفتن و پی گرفتن آرزوهایشان را دارند.

بر کسی پوشیده نیست که علاوه بر آسیب های روحی و روانی و جسمی که بر کودکان کار وارد می شود؛ توانایی ها و خلاقیت های این کودکان نیز به شدت آسیب می بیند. در جوامع بشری؛ کودکان بعنوان مصرف کنندگان تولید؛ شناخته می شوند تا آن هنگام که رشد کرده و تحصیل کنند و خود بتوانند با علم و آگاهی وارد بازار کار شوند.

سابقه ی ممنوعیت کار کودک به حدود ۱۷۰ سال پیش برمی گردد. اما متأسفانه در وضعیتی به سر می بریم که بر خلاف قانون ها، مصوبات و گفته های نهادهای بین المللی، نهادهای طرفدار حقوق کودک، نهادهای حقوق بشری، سازمان ملل متحد و همچنین سازمان جهانی کار مبنی بر لغو کار کودک؛ نه تنها شاهد لغو کار کودکان در طی این سالیان نبوده ایم بلکه بر اساس آمار، هر ساله بیش از پیش شاهد رشد تعداد کودکان کار در سرتاسر ایران بوده ایم.

یک آمار جهانی نشان می دهد که بیش از ۷/۱ میلیارد نفر در فقر مطلق زندگی می کنند و همچنین حدود ۴ میلیارد انسان نیز دارای فقر نسبی هستند. بنابراین بیش از نیمی از انسان های کره ی زمین از امکان یک زندگی شرافتمندانه(آموزش، بهداشت، مسکن، خوراک و…) برخوردار نیستند و تنها می توانند نیروی کار خود را بفروشند تا در ازای آن، تنها بتوانند زنده بمانند.

این در حالی است که برآوردهای سازمان فائو(سازمان جهانی خواربار و کشاورزی) نشان می دهد که سالانه ۳/۱ میلیارد تُن غذا در جهان دور ریخته شده و به هدر می رود( ۳۵ میلیون تُن از این رقم معادل ۷/۲ درصد در ایران دور ریخته می شود). این مقدار دورریزِ مواد غذایی به معنای پسماند غذایی و اسراف نیست بلکه مقداری است که دست نخورده در انبارها و مراکز توزیع فاسد شده و دور ریخته می شود.

بر اساس ماده ی ۸۰ قانون کار، کارگری که سن اش بین ۱۵ تا ۱۸ سال تمام باشد؛ کارگر نوجوان نامیده می شود و در بدو استخدام باید توسط سازمان تأمین اجتماعی مورد آزمایش های پزشکی قرار گیرد. آزمایش های پزشکی کارگر نوجوان، حداقل باید سالی یک بار تجدید شده و مدارک مربوط در پرونده ی استخدامی وی ضبط گردد. همچنین پزشک باید درباره ی تناسب نوع کار با توانایی کارگران نوجوان اظهار نظر کرده و چنان چه کار مربوط را نامناسب بداند؛ کارفرما مکلف است در حدود امکانات خود، شغل کارگر را تغییر دهد. اگر کارفرما شغل مناسب دیگری جهت ارجاع به چنین کارگر نوجوانی را نداشته باشد؛ مورد با بند ج ماده ی ۲۱ قانون کار(از کار افتادگی کلی کارگر) منطبق و از مصادیق خاتمه ی قرارداد کار است. کارفرما باید به چنین کارگری علاوه بر کلیه ی مطالبات اش بابت دوره ی اشتغال، برای هر سال سابقه، اعم از متوالی یا متناوب بر اساس آخرین حقوق مبلغی معادل یک ماه به عنوان مزایای پایان کار بپردازد.

پیمان نامه ی بین المللی حقوق کودک یک پیمان جهانی است که به منظور دفاع و حمایت از حقوق کودکان تهیه شده است؛ این پیمان پس از ۱۰ سال گفت و گو بین کشورهای عضو سازمان ملل در سال ۱۹۸۹ میلادی تدوین شد و در سال ۱۹۹۰ به اجرا درآمد. جمهوری اسلامی در اسفند ١٣٧٢ با «‌قانون اجازه ی الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون حقوق کودک» و با تصویب مجلس و تأیید شورای نگهبان رسماً این کنوانسیون را پذیرفت. بر اساس ماده ی یک این پیمان، کودک به هر انسان کمتر از ۱۸ سال گفته می‌شود. این در حالی است که بر اساس ماده ۷۹ قانون کار، “به کار گماردن افراد کمتر از ۱۵ سال تمام ممنوع می باشد.” و به واقع قانون کار، سن مجاز جهت شروع کار و طبعاً انعقاد قرارداد کار را ۱۵ سال تعیین کرده است.

بنابراین سن قانونی برای کار باید از ۱۵ سال به ۱۸ سال افزایش یابد. همچنین در مورد کار کودکان و نوجوانان زیر ۱۵ سال در کارگاه های خانگی نیز باید توجه داشت که اگر صاحب کار، همسر و خویشاوندان درجه ی یک آنان باشد؛ کارِ کودک مشمول قانون کار نمی باشد.

این مشکل در ایران؛ ریشه در نبودن سندیکاها و نهادهای مستقل کارگری و دفاع از حقوق کودکان در ایران دارد که دولتها هیچگاه اجازه آن را نداده اند. متأسفانه قانون گذار و دولت و کارفرما دست در دست همدیگر دارند و هیچ ضمانت اجرایی برای حقوق کارگران و کودکان کار وجود ندارد.

در سال ۲۰۱۲ میلادی؛ طبق آمار به اصطلاح رسمی کشور، ۷/۱ میلیون کودک کار در ایران وجود داشتند(یعنی ۱۲ درصد کودکان کشور و ۹ درصد از کل شاغلان کشور). متأسفانه از آن زمان تاکنون هیچ آمار رسمی ای در خصوص کودکان کار در ایران اعلام نشده است. اما آنچه که هر روز در سطح جامعه مشاهده می کنیم؛ نشان از افزایش اسفناک تعداد کودکان کار دارد که بیانگر فقر و بیکاری عمیق در جامعه ایران است.

بخش وسیعی از کودکان کار در خانه ها، کارگاه های تولیدی، کوره پزخانه ها و مزرعه ها مشغول به کار هستند. تعداد کودکان کار در ایران را می توان تا حدود ۷ میلیون نفر برآورد کرد. براساس همین ارزیابی؛ باید آمار خانواده‌هایی که درگیر پدیده ی شوم کودک کار هستند را نیز وارد محاسبه کرد.

 

مطالب مرتبط

كامنت گذارى

Comment