ایران کارگر > اخبار > اخبار اقتصادی > جنگل های ایران در معرض آسیب‌های طبیعی تا دولتی

جنگل های ایران در معرض آسیب‌های طبیعی تا دولتی

ایران ـ اقتصادی

جنگل های ایران در معرض آسیب‌های طبیعی تا دولتی

مساحت پوشش جنگلی ایران از سوی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور حدود ۱۴,۲ میلیون هکتار اعلام شده است که ۸,۶ ٪ مساحت آن را شامل می‌شود. در بررسی‌های کمی و کیفی مساحت جنگل های ایران و تخریب آنها، آمار دقیقی وجود ندارد؛ اما آمارهای موجود نشانه روند تخریب و انهدام جنگل های کشور است. طی ۵ دهه گذشته سطح جنگل‌های کشور از حدود ۱۸ میلیون هکتار به ۱۲,۴ میلیون هکتار و سطح جنگل های شمال ایران نیز از حدود ۳,۴ میلیون هکتار به ۱,۸ میلیون هکتار کاهش یافته است.

آنطور که سازمان خواروبار کشاورزی (FAO) برآورد کرده و تعریفی که این سازمان از جنگل ارائه داده است، مساحت جنگل‌های ایران ۱۱,۷۵ میلیون هکتار اعلام شده که نشان می‌دهد درصد سطح جنگل نسبت به مساحت کل کشور ۶,۸ درصد تنزل داشته است. بر این اساس، سرانه جنگل در ایران برای هر نفر حدود ۱۵۸ هزارم هکتار است که بسیار کمتر از متوسط شش دهم هکتار در سطح جهانی است. با مقایسه تطبیقی شاخص مساحت جنگل‌ها به مساحت کشور که یکی از شاخص‌های آرمان هفتم توسعه هزاره است، در بین کشورهای مختلف جهان با تفاوت‌های زیادی مواجه می‌شویم که مقدار این شاخص بسته به شرایط اکولوژیک و اقلیمی کشورها متفاوت است. پایین بودن این شاخص صرفا به معنای خشک بودن و شرایط اقلیمی حاکم بر برخی از کشورها مانند ایران و نبود امکان تشکیل جنگل‌های انبوه در آنها نیست؛ بلکه تخریب جنگل‌ها و عدم کنترل و مدیریت علمی و درست نیز از اهمیت به سزایی برخوردار است که در ایران همواره بسیار کند و لنگان بوده است.

موسس رشته جنگلداری و پایه‌گذار سازمان جنگل‌ها در ایران، کریم ساعی، در سال ۱۳۲۱ خورشیدی، مساحت جنگل‌های ایران را ۱۹,۵ میلیون هکتار اعلام کرد. آقای ساعی در دومین برآورد خود در سال ۱۳۲۹، سطح جنگل‌های ایران را ۱۸,۷ میلیون‌ هکتار اعلام کرده بود. همچنین در سال ۱۳۴۳ دفتر فنی مهندسی منابع طبیعی ایران آمار رسمی مساحت جنگل‌های کشور را ۱۸ میلیون هکتار اعلام کرد.

چالشی به نام حفاظت از جنگل ها و فضای سبز ایران

جنگل

در حفظ تنوع زیستی، بهداشت، تعادل زیست‌محیطی و مقابله با تغییرات آب و هوایی، جنگل ها نقشی حیاتی دارند. زندگی بیش از یک میلیارد و ششصدهزار نفر از جمعیت زمین به جنگل وابسته است و از میان رفتن جنگل‌ها می‌تواند علاوه بر تاثیرات جبران ناشدنی زیست محیطی، اقتصاد و معیشت میلیاردها نفر در سرتاسر جهان را تحت تاثیر منفی قرار دهد.

در ایران حفاظت از جنگل‌ها با چالش‌ها و مشکلات متعددی روبه‌رو است. در میان عوامل طبیعی باید از بارش کم، بروز خشکسالی و همچنین هجوم آفت‌‌ها و بیماری‌های گوناگون نام برد. از سوی دیگر وجود ریز‌گردها نیز یکی دیگر از عوامل تهدیدکننده جنگل‌ها و فضای سبز در ایران است.

در تخریب جنگل‌های ایران و بیابان‌زایی به جز عوامل طبیعی، عوامل انسانی نیز نقشی بسیار اساسی دارند. تبدیل جنگل ها به زمین‌های کشاورزی، جنگل‌تراشی و برداشت بی‌رویه و خارج از ظرفیت از منابع چوب‌های جنگلی از دیگر عوامل موثر در نابودی جنگل‌های ایران هستند. در کنار این عوامل باید از بروز آتش‌سوزی‌های متعدد که برخی از آن‌ها منشاء انسانی دارند نیز نام برد. عدم وجود امکانات کافی و مناسب برای مقابله با آتش‌سوزی در جنگل و همچنین نداشتن بالگردهای ویژه سبب شده تا مهار آتش‌سوزی در جنگل‌ها با کندی صورت بگیرد.

در ورای همه بی‌مبالاتی‌های دست‌اندرکاران سازمان جنگل ها و محیط‌زیست، در سال‌های اخیر مانع‌تراشی و دست‌اندازی‌های نهادهای امنیتی کشور در مسیر فعالین محیط‌زیست که خودجوش در صدد چاره‌جویی و یا ریشه‌یابی آسیب‌های زیست‌محیطی بوده‌اند، خبر ساز شده‌اند. آخرین نمونه آن از دستگیری و کشتن آقای سیدامامی یک فعال محیط‌زیست در زندان با توجیه خودکشی و دستگیری تعدادی دیگر از فعالین محیط‌زیست در جنوب کشور را می‌توان نام برد. دستگیری و سرکوب وقتی که پا به عرصه محیط‌زیست می‌نهد، باید ریشه‌ آن را در افشای نقش نهاد‌هایی مثل سپاه دانست که کنش این طیف از فعالین محیط‌زیست، عرصه بهره‌وری مالی آنها را به چالش می‌کشد. سود‌های هنگفتی که به واسطه تخریب و ضایعات جبران‌ناپذیر اکوسیستم‌ها و منابع طبیعی کشور به حساب این نهاد‌های موازی در کشور سرازیر می‌شود، در ایران همیشه از زیر تیغ حساب‌رسی مدیریت کلان کشور در امان بوده‌ است.

به کانال تلگرام ایران کارگر بپیوندید    https://t.me/IranKargar96

مطالب مرتبط

كامنت گذارى

Comment