ایران کارگر > اخبار > اخبار اجتماعی > تهران در تله زمین لرزه با قربانیان میلیونی؛ یک نگاه کارشناسی + عکس

تهران در تله زمین لرزه با قربانیان میلیونی؛ یک نگاه کارشناسی + عکس

تهران زلزله
ایران – اجتماعی

تهران در تله زمین لرزه با قربانیان میلیونی؛ یک نگاه کارشناسی

براستی اگر تهران ۱۴ میلیونی بلرزد چه عواقبی خواهد داشت ؟  آیا دولت برای آن شرایط، طرح و برنامه ای دارد ؟ و یا اینکه در تعلل و بی مبالاتی‌های مسئولان امر ، همچون حادثه کرمانشاه و ده‌ها حادثه دیگر ، طبیعت از ما پیشی خواهد گرفت ؟ اما اینبار با بهایی غیرقابل تصور و قربانیان میلیونی!

ایران یکی از مناطق زلزله خیز جهان به شمار می رود. صاحب نظران براساس آمارها و محاسبات ریاضی، بر این اعتقاداند که، در عرصه شهری، در تهران و اطراف آن، هر ۵۰۰ سال، احتمال واقع‌شدن زلزله‌ای با شدت ۷ درجه در مقیاس ریشتر یا بزرگتر وجود دارد و در منطقه تهران، حدود هر ۱۵۸ سال یک زمین‌لرزه اتفاق می‌افتد. آخرین زلزله‌های مهم در سال ۱۳۸۴ میلادی(۶۳۳ سال پیش) در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب شرق تهران در ورامین، و در سال ۱۸۳۰ میلادی(۱۸۷ سال پیش) در شمال شرق تهران با شدت ۲/۷ درجه ریشتر رخ داده است.  مطالعات زلزله شناسی، مدارک و شواهد باستان‌شناسی تایید می کند که یکی از ویرانگرترین زمین لرزه‌های تهران در محدوده زمانی قرن هفتم و هشتم هجری قمری اتفاق افتاده‌است. پس بخاطر‌اینکه از آخرین زلزله نیرومند بیش از ۱۸۷ سال گذشته است، خطر زلزله در تهران بسیار بالا می‌باشد.

احتمال وقوع زلزله مهم بعدی ، همگان را با درجه بالایی از حساسیت، در شوک فرو برده است.

تهران با ۱۲ هزار و ۹۸۱ کیلومتر مربع وسعت، دارای ۱۲ گسل اصلی و بافتی فرسوده است که به نظر می رسد زلزله کرمانشاه، این گسل ها را هم فعال کرده باشد. پایتخت با رشدی نا موزون ، غیر علمی و کنترل نشده، جمعیت روز افزون ۱۴میلیونی‌اش را در ناحیه ریسکی خطرناک، قرار داده است. به گونه ای که به باور برخی از متخصصان زلزله شناس، درحالیکه حدود ۸ میلیون نفر از جمعیت تهران در ناحیه بسیار آسیب پذیر قرار گرفته اند، آمار قربانیان یک زمین لرزه قوی احتمالی در تهران را بین یک تا چند میلیون نفر ذکر می کنند. و انبوهی کودکان بی سر پناه که راه به جایی نخواهند برد.

آیا تهران در آینده ای نه چندان دور میزبان بزرگترین زلزله جهان خواهد بود؟تهران کودکان

کابوس وقوع زلزله در قلب سیاسی و اقتصادی ایران، موجب نگرانی های اکثر مردم تهران شده است. در یک گزارش تحقیقی زمین‌شناسی، پیش‌بینی ها از یک زلزله‌ با قدرت ۷ درجه در مقیاس ریشتر در تهران از ویرانی دست کم ۶۴۰۰۰۰ مسکن از مجموع ۱،۱۰۰۰۰۰ مسکن خبر می دهد.

افزون  بر این، میزان کشته ها را بیش از یک و نیم میلیون از جمعیت تهران و تعداد زخمی های محتمل را حدود چهار میلیون و سیصد هزار نفر تخمین زده اند. به گونه ای که حدود ۲۰ درصد از مرگ‌های مربوط به این زمین‌لرزه احتمالی در ۲ ساعت اول اتفاق خواهد افتد. دلایل اصلی آن، از جمله خفگی در اثر استنشاق گرد و غبار، فشار بر قفسه سینه، شوک افتادن قند خون یا سرمازدگی می‌باشد. بقیه ۸۰ درصد مرگ و میر ها در ۳ روز اول اتفاق خواهد ‌افتد. یک متخصص فیزیولوژی جانوری در این رابطه معتقد است که در صورت وقوع زمین‌لرزه، نوع جدید موش‌های زنده‌خوار که در تهران گسترش یافته‌اند، افرادی که زیر آوار مانده‌اند را تا رسیدن نیروهای امدادی می‌خورند.

مراجعه به پیشنه زلزله تهران

زمین‌لرزه‌های در مقیاس‌های نزدیک به ۷ ریشتر در ناحیه اطراف تهران، در جدول زیر فهرست شده است :

سال وقوعمحل وقوعاسم گسلشدت
۳۰۰پیش از میلادریپارچین، ری۷٫۶
۷۴۳ میلادیدروازه خزرگرمسار۷٫۲
۸۵۵ میلادیریکهریزک۷٫۱
۹۵۸ میلادیطالقانمشا۷٫۷
۱۱۱۷ میلادیکرجتهران۷٫۲
۱۶۶۵ میلادیدماوندمشا۶٫۵
۱۸۱۵ میلادیدماوندمشانامعلوم
۱۸۳۰ میلادیدماوندمشا۷٫۲

همانطور که از جدول فوق بر می آید، زلزله در تهران سابقه ای بیش از۲ هزار سال دارد و به قبل از میلاد مسیح بر می گردد. در تاریخ آمده که شهر ری به عنوان پایتخت کشور، بارها بر اثر وقوع زلزله نابود شد. پس تهران همواره مستعد وقوع زلزله بوده و هست.

کارشناسان چه می‌گویند؟

در سال ۱۳۸۹ نوربخش غلامی، استاد دانشگاه تهران و زمین‌شناس، پیش‌بینی کرده بود که طی چند سال آینده زلزله‌ای با مقیاس ۷ ریشتر در تهران رخ خواهد داد و اثر تخریبی آن فجیع تر از زلزله بم خواهد بود، و بحرانی ایجاد خواهد شد که چه بسا در هیچ نقطه دیگر جهان مشابه آن اتفاق نیافتاده باشد.

محمدرضا حاتمی عضو پژوهشگاه زلزله مرکز ژئوفیزیک دانشگاه تهران نیز بر این اعتقاد است که : «… اینکه تهران زلزله‌خیز است، در آن شکی وجود ندارد. امکان وقوع زمین لرزه در تهران را هیچ‌کس نمی‌تواند پیش‌بینی کند، کما اینکه کسی نمی‌تواند بگوید زلزله نخواهد آمد.»

تهران زلزله

یک گزارش می گوید که : «تراکم جمعیتی زیاد، استان تهران، به ویژه شهر تهران را در ردیف یکی از پر تراکم ترین نقاط جهان قرار داده است؛ تراکمی که سبب قربانی کردن بسیاری از مولفه های ایمنی، در ساخت مسکن شده و در دهه‌های اخیر شرایط به نحوی رقم خورده که کارشناسان مطلع و آگاه مسکن و زمین شناسان، دائم در حال هشدار نسبت به ایمنی مسکن در انبوه سازی های صورت گرفته و خطرات احتمالی وقوع حوادث هستند. این واقعیت را نیز نباید که از نظر پنهان داشت که بیشتر ساختمان‌های شهر تهران جزو ساخت و سازهای قدیمی‌می‌باشد که مقاومت چندانی در برابر زلزله ندارند و حتی در میان ساخت و سازهای جدید بعلت سودجویی و ساخت وسازه‌های غیرمجاز، بیشتر‌این ساختمانها در برابر زلزله پایدار نخواهند بود، حتی در بسیاری از ساخت و سازهایی که در آن اصول مهندسی عمران و پایداری در برابر زلزله را رعایت کرده اند، بخاطر پدیده‌هایی چون روانگرایی بعلت بالا بودن سطح تراز آب در شهر تهران و نوع خاک بعضی مناطق، شاهد خرابی ساختمانها بر اثر زلزله خواهیم بود. به گونه ای که گفته می شود ، تلفاتی انبوه، همان ثانیه های اول به دلیل تراکم ساختمان های موجود، رخ می دهد ».

بر اساس اعلام موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران در دو سال پیش، طی ماه مرداد ۱۳۹۴ حدود ۱۰۹ زلزله قبل از زلزله ۴،۶ریشتری فیروزکوه، این منطقه را لرزانده است که بزرگ‌ترین آن۱،۴ریشتر و کم‌ترین آن ۱،۱ریشتر بوده که بارها این منطقه را لرزانده است. در همین رابطه گفته می شود که در حال حاضر نیز در تهران، روزانه حداقل پنج زلزله نامحسوس ثبت می شود و هر روز حداکثر شاهد پنج زلزله نیم تا ۲ ریشتری هستیم و همین زلزله اگر به ۴ ریشتر برسد، جنوب تهران را از دست خواهیم داد.

انفجار و حریق ناشی از آسیب لوله های نفت و گاز پالایشگاه تهران، در زلزله احتمالی

تهران زلزله

فرسودگی لوله هایی که نفت آغاجری را به پالایشگاه تهران منتقل می کنند، در شرایط وقوع زلزله، دچار شکستگی شده و حریق ناشی از آن بر دامنه فاجعه زلزله تهران خواهد افزود. مخازن ذخیره سوخت جنوب تهران نیز از این وضعیت مستثنی نیستند.

یک گزارش اذعان می کند: تصور کنید که ۱۱هزار کیلومتر لوله گاز در تهران منفجر شود. در آن شرایط حتی ماشین های آتش‌نشانی قادر به تردد نخواهند بود. نجات‌دادن افراد مانده زیر آوار به معضل تبدیل می شود و بعید است که بتوان تعداد زیادی را زنده بیرون آورد. عده زیادی از مردم اگر از زلزله نمیرند، از عفونت و بی آبی و آلودگی تلف می شوند. مگر این که جسدها را با ماشین مخصوص سوزاندن جسد بسوزانند و زنده ها را جایی در بهشت زهرا اسکان دهند. کشته های زلزله تهران بیش از پنج‌میلیون نفر خواهد بود و می توان گفت که پس از آن، تهرانی وجود نخواهد داشت. در یک جمله، زلزله

تهران، تصویر آخرالزمان را زنده خواهد کرد.

زلزله

ابراهیم مقیمی عضو انجمن مخاطره‌شناسی ایران است . او برای دفاع از اینکه زمین‌لرزه‌ کرمانشاه شهرهای زیادی – ازجمله تهران را تحت‌تأثیر قرار داده، یک نمونه‌ واقعی را شاهد مثال می‌آورد: «زلزله بم که رخ داد، یک گسل با طول ۴۰یا ۵۰کیلومتر تکان خورد اما پرتوهای انرژی ساطع شده از آن انرژی کمی داشتند. در زلزله اخیر، پرتو توزیع انرژی، گسترده بوده و نقاط زیادی از کشور را تحت‌تأثیر قرار داده است و این یعنی انرژی به گسل‌های دیگر هم منتقل شده و باید برنامه‌های جدی برای مقاوم‌سازی ساختمان‌ها اجرا کنیم.»

بهرام عکاشه پدر علم زلزله شناسی ایران و رئیس سابق بخش زلزله شناسی موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، برای چندمین بار هشدار می دهد و می گوید که در صورت وقوع یک زمین لرزه بزرگ، از تهران جز جنازه های بی صاحب، جز زخمی های بی شمار و جز تلی از آوار که تا سال ها غیر قابل سکونت خواهد بود، چیزی باقی نخواهد ماند. برق و آب و گاز حداقل تا ۲ سال قطع خواهد بود. جاده و راهی باقی نمی ماند و گروه های امداد و نجات، عملا امکان تردد زمینی ندارند. مسئولان معتقدند آن زمان امداد هوایی از طریق فرود هلیکوپترهای امداد رسان در پارک‌ها صورت خواهد گرفت و استان‌های امدادی به کمک خواهند شتافت. بیمارستان‌ها که در ردیف ۶ هزار بافت فرسوده تهران قرار دارند آن زمان کاملا تخریب شده است. وزارت بهداشت نیز همواره نسبت به این موضوع هشدار داده است. تهران تا مدت‌های طولانی تعطیل و با خاک یکسان خواهد بود. و ‌این شهر زیبا و ساختمانهای باشکوه و عظیم به قبرستان و خرابه‌ای مبدل میشود. بر خلاف ژاپن که از سیستم اطلاع رسانی زمین لرزه استفاده می کند، سیستم اطلاع رسانی در ایران همواره ضعیف بوده و هست.

مشکلاتی چون ناامنی و آشوب بعد از زلزله نیز وجود دارد که مربوط به حوزه روانشناسی و جامعه شناسی می‌باشد و خود بحثی جداگانه را می طلبد.

چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام است!

حال که به بررسی آثار و خطرات وقوع یک زلزله شدید احتمالی در تهران پرداختیم، خوب است که این هشدارها را نیز یادآور شویم که دست اندرکاران مدیریت کلان کشور تا چه اندازه در صدد چاره اندیشی برای این معضل و خطر پیش روی کشور بطور عام و پایتخت ۱۴ میلیونی بطور خاص برآمده‌اند؟ آیا بهتر نیست که بجای صرف انبوه وقت، انرژی، ثروت و منابع ملی در کانال های غیر ملی و هزینه های ناصواب میلیاردی در آنسوی مرزهای کشور، همچون سوریه، عراق، لبنان، فلسطین و یمن، برای فقر و فلاکت و صدها معضل دیگر مردم کشور خود، از جمله خطر جدی زلزله که بیخ گوش پایتخت کمین کرده است، برنامه ریزی کنیم و مسائل فرامرزی را به خود صاحبان مرزهای یاد شده بسپاریم؟

به کانال تلگرام ایران کارگر بپیوندید    https://t.me/IranKargar96

مطالب مرتبط

كامنت گذارى

Comment